EU AI Act: wat betekent dit voor jouw organisatie in 2026?
De regels zijn deels al van kracht, deels uitgesteld. Zo weet je wat nu geldt en wat je als organisatie vooral moet regelen.
De EU AI Act is de Europese wet voor kunstmatige intelligentie. Sinds 2 augustus 2026 gelden de meeste regels, maar de zwaarste eisen voor AI met hoog risico zijn uitgesteld tot eind 2027. Dit artikel zet op een rij wat voor gewone gebruikers van AI-tools nu van belang is.
Wat de AI Act regelt
De wet werkt met risiconiveaus. Hoe groter het risico voor veiligheid of grondrechten, hoe strenger de eisen. Sommige toepassingen zijn verboden, zoals AI die mensen manipuleert of sociale scoring. AI met hoog risico, bijvoorbeeld bij werving of kredietbeoordeling, moet aan uitgebreide eisen voldoen. Voor de meeste andere toepassingen gelden vooral transparantieregels.
De wet maakt onderscheid tussen aanbieders, die AI-systemen ontwikkelen, en gebruikers, in de wet deployers genoemd. Gebruik je Microsoft 365 Copilot of een andere AI-tool in je werk, dan ben je gebruiker. Je hebt dus eigen verplichtingen, maar veel minder dan een aanbieder.
Zo loopt de planning
2 februari 2025: verboden praktijken en AI-geletterdheid
De verboden zijn van kracht. Ook de verplichting rond AI-geletterdheid geldt sinds die datum.
2 augustus 2025: regels voor AI-modellen voor algemeen gebruik
Deze regels richten zich op de aanbieders van de modellen, niet op organisaties die er een tool op gebruiken.
2 augustus 2026: de wet is breed van toepassing
Toezicht door de nationale autoriteiten en de transparantieplichten uit artikel 50 gaan in. Een chatbot moet bijvoorbeeld duidelijk maken dat je met AI praat.
2 december 2027 en 2 augustus 2028: hoog risico
Door de Digital Omnibus on AI zijn de eisen voor zelfstandige systemen met hoog risico uitgesteld tot 2 december 2027. Voor systemen die in producten zitten, geldt 2 augustus 2028.
Wat dit voor jouw organisatie betekent
Voor de meeste organisaties die AI-tools gebruiken, draait het nu om drie dingen. Weet welke AI-toepassingen je gebruikt. Zorg dat medewerkers weten hoe ze die verantwoord inzetten. En check of een toepassing in de categorie verboden of hoog risico valt, bijvoorbeeld bij werving en selectie.
De verplichting rond AI-geletterdheid blijft bestaan. In de herziene tekst van artikel 4 moeten aanbieders en gebruikers maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van hun medewerkers te ondersteunen. Je hoeft geen specifiek niveau per persoon te garanderen, maar structureel niets doen is geen optie. Een goede training laat zien dat je er serieus mee bezig bent.
Welke boetes kunnen er volgen?
Verboden praktijken
Tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Overige verplichtingen, waaronder transparantie
Tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Onjuiste informatie aan autoriteiten
Tot 7,5 miljoen euro of 1 procent van de wereldwijde jaaromzet. Voor het mkb geldt het laagste van de twee bedragen.
Begin met weten welke AI je gebruikt
Begin klein. Maak een lijst van de AI-tools in je organisatie, bepaal wie ze waarvoor gebruikt en leg afspraken vast over wat wel en niet mag. Dat kost weinig tijd en geeft de basis voor de rest. Dit artikel is geen juridisch advies. Check bij twijfel de actuele tekst van de AI-verordening op EUR-Lex en het overzicht van de Europese Commissie.
Weten je medewerkers hoe ze AI verantwoord gebruiken?
Met onze AI Academy bouwen we praktische AI-geletterdheid op, afgestemd op de functie.
Klaar om verantwoord met AI te werken?
Ellow helpt organisaties Microsoft AI veilig en praktisch in te voeren, inclusief de training die daarbij hoort.